Houd zelf de regie over je online veiligheid

Let op onverwachte berichten, tijdsdruk, dreigementen, vreemde afzenderadressen en links die niet naar het officiële domein leiden. Klik niet op de link in het bericht. Open zelf de officiële app of website of bel de organisatie via een nummer dat je al kent.

Controleer bedrijfsgegevens, onafhankelijke ervaringen, retourvoorwaarden en de betaalmogelijkheden. Wees kritisch bij extreem lage prijzen en betaalverzoeken via een losse link. Een slotje in de browser betekent alleen dat de verbinding versleuteld is; het bewijst niet dat de webshop betrouwbaar is.

Maak afspraken over privacy, aankopen, schermtijd en contact met onbekenden. Houd gesprekken open en zonder oordeel, zodat kinderen problemen durven te melden. Gebruik leeftijdsgeschikte instellingen en leg uit dat persoonlijke gegevens, wachtwoorden en codes privé zijn.

Gebruik voor elk belangrijk account een uniek wachtwoord en bij voorkeur een wachtwoordmanager of passkey als de dienst dit ondersteunt. Hergebruik geen wachtwoorden. Zet waar mogelijk tweestapsverificatie aan en bewaar herstelcodes op een veilige plek.

De beste keuze hangt af van je apparaten en gebruik. Houd software actueel, gebruik waar mogelijk ingebouwde beveiliging en download alleen via officiële aanbieders. Een VPN beschermt niet tegen phishing of onbetrouwbare websites; een wachtwoordmanager helpt vooral unieke wachtwoorden te gebruiken.

Neem snel contact op met je bank als er geld of bankgegevens bij betrokken zijn. Wijzig betrokken wachtwoorden via de officiële website, trek onbekende sessies in en blokkeer betaalmiddelen indien nodig. Bewaar berichten en meld fraude bij de relevante instantie.

Controleer wie je berichten kan zien, beperk app-machtigingen en deel geen adresgegevens, codes of live locatie openbaar. Vraag toestemming voordat je foto's van anderen plaatst. Denk na over wat je deelt en of het later tegen je gebruikt kan worden.

AI-content is niet altijd te herkennen aan één foutje. Let op de herkomst: wie publiceerde het, is er een originele bron en bevestigen betrouwbare bronnen het verhaal? Bij audio of video kun je letten op onnatuurlijke timing, stemgeluid of bewegingen, maar moderne AI kan zulke aanwijzingen goed verbergen. Controleer opvallende claims via meerdere onafhankelijke bronnen en bel iemand via een bekend nummer als je een onverwacht verzoek om geld of informatie krijgt. AI-detectietools kunnen fouten maken; behandel hun uitslag niet als bewijs.

Veiliginternetten.nl: tips voor veilig internetten ↗

Kijk kritisch naar de context en niet alleen naar vingers, tanden, schaduwen of tekst in beeld: zulke visuele aanwijzingen zijn niet doorslaggevend. Zoek met een omgekeerde afbeeldingszoekopdracht of dezelfde foto eerder en in een andere context verscheen. Controleer de datum, locatie en oorspronkelijke afzender en zoek of betrouwbare nieuwsbronnen hetzelfde melden. Metadata kunnen ontbreken of veranderd zijn. Deel een foto niet verder zolang je twijfelt, vooral als die iemand beschuldigt of paniek veroorzaakt.

European Digital Media Observatory: informatie over desinformatie ↗

Maak geen geld over aan iemand die je alleen online kent, ook niet voor een noodsituatie, reis of pakket. Deel geen kopie van je identiteitsbewijs of financiële gegevens. Bewaar gesprekken en betaalbewijzen en neem bij betaling direct contact op met je bank. Controleer een profiel met onafhankelijke bronnen en wees voorzichtig met videobeelden die niet betrouwbaar te verifiëren zijn.

Fraudehelpdesk: fraude herkennen en melden ↗ · Politie ↗

Installeer updates, gebruik een schermvergrendeling, download apps via officiële winkels en verwijder apps die je niet meer gebruikt. Wijzig standaardwachtwoorden van routers en slimme apparaten, schakel functies uit die je niet nodig hebt en controleer welke apps toegang hebben tot locatie, microfoon en foto's.

Veiliginternetten.nl ↗ · NCSC ↗

Open je bank-app zelf, controleer het bedrag en de ontvanger en wees extra alert bij onverwachte betaalverzoeken. Deel nooit je pincode of beveiligingscodes. Een beller kan een echt banknummer nabootsen; verbreek het gesprek en bel zelf het officiële nummer als je twijfelt.

Veilig Bankieren: bankhelpdeskfraude ↗

Gebruik waar mogelijk je mobiele verbinding voor gevoelige handelingen. Controleer de netwerknaam bij de locatie, zet delen met andere apparaten uit en negeer certificaatwaarschuwingen niet. Gebruik MFA en zorg dat websites en apps bijgewerkt zijn. Een VPN kan het netwerkverkeer beschermen, maar maakt phishing of nepwebsites niet veilig.

Veiliginternetten.nl ↗

Bewaar bewijs, deel geen extra persoonlijke informatie of intieme beelden en betaal niet uit paniek. Meld het account bij het platform en vraag steun van iemand die je vertrouwt. Bij direct gevaar bel je 112; bij bedreiging, afpersing of verspreiding van intieme beelden kun je advies en hulp zoeken bij de politie of Helpwanted.

Helpwanted ↗ · Politie ↗