Echt of nep? AI en beelden

Lesbrief

Duur: 45 minuten. Geschikt voor groep 7 en 8, en met kleine aanpassingen voor groep 6 en de brugklas.

Lesdoelen

• Leerlingen weten dat AI foto's, filmpjes en stemmen kan maken die er echt uitzien.
• Leerlingen gebruiken drie controlevragen: wie heeft het gemaakt, waar komt het vandaan en zeggen andere betrouwbare bronnen hetzelfde?
• Leerlingen weten dat je een nepbeeld van een ander nooit maakt of doorstuurt.

Voorbereiding

• Zet de digibordpresentatie klaar.
• Zoek eventueel een recent voorbeeld van een nepbeeld uit het nieuws (zonder schokkende inhoud).
• Print het werkblad.

Lesopbouw

1. 5 min
   Opening: echt of nep?

   Vraag: wie heeft weleens een foto of filmpje gezien dat nep bleek? Bijvoorbeeld een bekend persoon die iets geks zegt. Hoe kwam je erachter?

2. 10 min
   Uitleg: wat kan AI?

   Leg uit dat computers (AI) foto's, filmpjes en stemmen kunnen maken die er heel echt uitzien. Zoeken naar fouten, zoals rare handen, werkt steeds minder goed. Daarom is het belangrijker om te vragen waar iets vandaan komt.

3. 15 min
   Werkblad: de detective

   Leerlingen bekijken de situaties en bedenken per situatie welke controlevraag ze stellen. Bespreek klassikaal.

4. 10 min
   Gesprek: nepbeelden van anderen

   Bespreek dat het maken of doorsturen van een nepfoto of nepfilmpje van iemand anders heel kwetsend is en strafbaar kan zijn. Wat doe je als je zoiets ziet? Niet doorsturen en het vertellen aan een volwassene.

5. 5 min
   Afsluiting en quiz

   Speel enkele vragen uit de quiz met het thema Echt of nep. Geef de ouderbrief mee.

Digibordpresentatie

Start de digibordmodus voor een presentatie op volledig scherm. Blader met de pijltjestoetsen of klik op de dia. Met Notities zie je de sprekerstekst. Liever PowerPoint? Download de presentatie hieronder.

Werkblad

Je bent een detective. Bij elke situatie stel je een controlevraag: wie heeft het gemaakt? Waar komt het vandaan? Zeggen andere betrouwbare bronnen hetzelfde?

1. Je ziet een filmpje waarin een bekende youtuber zegt dat je gratis skins krijgt als je op een link klikt.
2. Een klasgenoot stuurt een foto van een haai die door een straat in Amsterdam zwemt.
3. Je krijgt een spraakbericht dat klinkt als je tante. Ze vraagt of je ouders haar snel geld kunnen sturen.

1. Situatie 1: welke controlevraag stel je? Wat doe je?
2. Situatie 2: hoe kun je controleren of dit echt is?
3. Situatie 3: wat moeten je ouders doen voordat ze geld sturen?
4. Iemand maakt een nepfoto van een klasgenoot. Wat doe jij?

Ouderbrief

Geef ouders mee wat hun kind heeft geleerd, met een tip voor thuis. Vul eventueel de naam van de school en je eigen naam in; dat blijft in je browser.

Klassikale quiz

Vijf vragen over dit onderwerp op het digibord. Leerlingen stemmen met hun hand of met stemkaarten; ze hebben geen apparaat of account nodig.