Hulp vragen als het misgaat
Wat doe je als iets online niet goed voelt? Over grenzen, rare vragen van onbekenden en waar je terechtkunt.
Lesbrief
Duur: 45 minuten. Geschikt voor groep 7 en 8, en met kleine aanpassingen voor groep 6 en de brugklas.
Lesdoelen
- Leerlingen herkennen situaties die niet goed voelen, zoals een onbekende die om foto's vraagt of geheimen wil.
- Leerlingen kennen de stappen: stop, bewaar bewijs (screenshot), blokkeer en vertel het.
- Leerlingen weten dat het nooit hun schuld is en kennen de Kindertelefoon.
Voorbereiding
- Zet de digibordpresentatie klaar.
- Lees het veiligheidsprotocol van de school na, voor het geval een leerling iets vertelt.
- Print het werkblad.
Lesopbouw
- 5 minOpening: het buikgevoel
Vraag: hoe voelt het als iets niet klopt? Bijvoorbeeld kriebels in je buik of een raar gevoel. Dat gevoel is belangrijk: het is een alarmbel.
- 10 minUitleg: rode vlaggen
Bespreek situaties: iemand die je niet kent en heel aardig doet, cadeautjes belooft, om foto's vraagt, wil dat je het geheimhoudt of wil afspreken. Benadruk: een volwassene die zoiets doet, doet iets wat niet mag.
- 10 minDe vier stappen
Leer de stappen: 1. Stop met reageren. 2. Maak een screenshot als bewijs. 3. Blokkeer en meld de persoon. 4. Vertel het aan een volwassene die je vertrouwt. Benadruk: het is nooit jouw schuld, ook niet als je al iets hebt gestuurd.
- 15 minWerkblad: mijn hulpkaart
Leerlingen beoordelen situaties en maken hun eigen hulpkaart met drie mensen die ze kunnen vertrouwen. Wees alert op signalen van leerlingen en volg zo nodig het protocol.
- 5 minAfsluiting
Laat de Kindertelefoon zien: 0800-0432, gratis en anoniem, of chatten via kindertelefoon.nl. Geef de ouderbrief mee.
Antwoorden bij het werkblad (voor de leerkracht)
- Een onbekende, complimenten, vragen om een foto, geheimhouding. Dit mag niet; vertel het aan een volwassene.
- Stop met reageren en stuur niets meer. Maak screenshots. Blokkeer en meld. Vertel het een volwassene. Het is niet jouw schuld; hulp: Kindertelefoon of Helpwanted.
- Niet alleen afspreken. Je weet niet wie het echt is. Vertel het aan een ouder of verzorger.
- Bijvoorbeeld een ouder, opa of oma, de juf of meester, een coach of de Kindertelefoon.
Digibordpresentatie
Start de digibordmodus voor een presentatie op volledig scherm. Blader met de pijltjestoetsen of klik op de dia. Met Notities zie je de sprekerstekst. Liever PowerPoint? Download de presentatie hieronder.
Sprekerstekst
Vandaag gaat het over wat je doet als iets online niet goed voelt.
Sprekerstekst
Vraag hoe dat gevoel voor hen voelt.
Sprekerstekst
Een volwassene die dit doet, doet iets wat niet mag.
Sprekerstekst
Laat de klas de stappen herhalen.
Sprekerstekst
Benadruk dit extra.
Sprekerstekst
Laat ook de chat op kindertelefoon.nl zien.
Sprekerstekst
15 minuten.
Werkblad
Je buikgevoel is een alarmbel. Lees de situaties en maak je eigen hulpkaart.
- Iemand die je alleen van een game kent, zegt dat je heel knap bent en vraagt om een foto van jezelf. "Niet aan je ouders vertellen hè."
- Je hebt per ongeluk iets gestuurd wat je niet wilde. Nu dreigt iemand het door te sturen als je niet nog meer stuurt.
- In een chat zegt iemand dat hij 12 is en wil afspreken in het park.
- Situatie 1: welke rode vlaggen zie je?
- Situatie 2: wat zijn de vier stappen die je doet?
- Situatie 3: wat doe je, en waarom?
- Mijn hulpkaart: drie mensen bij wie ik altijd terechtkan.
Ouderbrief
Geef ouders mee wat hun kind heeft geleerd, met een tip voor thuis. Vul eventueel de naam van de school en je eigen naam in; dat blijft in je browser.
Beste ouder of verzorger,
Vandaag ging de les over hulp vragen als er online iets misgaat, bijvoorbeeld als een onbekende om foto's vraagt of een kind onder druk zet.
We hebben vier stappen geleerd: stop met reageren, maak een screenshot, blokkeer en meld, en vertel het aan een volwassene. We hebben benadrukt dat het nooit de schuld van het kind is.
Tip voor thuis: zeg tegen uw kind dat het altijd bij u mag komen, ook als het iets heeft gedaan wat niet mocht. Reageer rustig en zonder straf; dan komt uw kind de volgende keer weer. Hulp voor ouders: Helpwanted.nl en Veilig Thuis (0800-2000).
Met vriendelijke groet,
de leerkracht
Klassikale quiz
Vijf vragen over dit onderwerp op het digibord. Leerlingen stemmen met hun hand of met stemkaarten; ze hebben geen apparaat of account nodig.